نخستین اجرای سـرود مشـهـور «ای ایران» که بـا یک سـیلی خـلق شـد

نخستین اجرای سـرود مشـهـور «ای ایران» که بـا یک سـیلی خـلق شـد ...
balatarin.com 19/10/1944 تاریخ

کلیدواژه ها:#Balatarin.com، #آواز، #اتریش، #ارتش، #اروپایی، #ارکستر، #ارکستر_سمفونیک_تهران، #ارکستر_موسیقی_ملی_ایران، #استاد، #استانبول، #اشغال، #انقلاب، #انگلیسی، #ای_ایران، #ایران، #ایرانی، #بهشت، #تلویزیون_ملی، #تلویزیون_ملی_ایران، #تهران، #توده، #جنگ_جهانی_دوم، #جهانی، #رادیو، #رادیو_تلویزیون_ملی_ایران، #رادیو_تهران، #سرباز، #سهیلا_صدیقی، #سپتامبر، #شهریور، #غربی، #فرهاد، #فرهاد_فخرالدینی، #فرهنگ، #مانی، #متفقین، #مردم، #مرز، #موسیقی_ایرانی، #نظامی، #هنر، #وزیر، #وزیری، #کلنل

سپتامبر ۱۹۴۱ است؛ دوران پرتلاطم جنگ جهانی دوم. ایران به اشغال ارتش متفقین درآمده و پرچم متفقین از پادگان استرآباد به اهتراز درآمده است. چکمه‌های نیروهای اشغالگر ، دل وطن‌پرستان را می‌لرزاند و در این میان یک نفر هست که احساس می‌کند باید برای این دل‌های لرزان کاری کند.
زنده‌یاد روح‌الله خالقی در این شرایط زندگی می‌کرد. درست زمانی که موسیقی غربی در ایران رواج داشت و بسیاری موسیقی ایرانی را غیرعلمی و تدریس آن را بیهوده می‌دانستند. حتی در این بازه‌ زمانی موسیقی ایرانی در هنرستان عالی موسیقی تدریس نمی‌شد و بسیاری از کسانی که سازهای سنتی می‌نواختند در این دوره به سازهای اروپایی روی آوردند یا هنرستان عالی موسیقی را ترک کردند.
در این دوران روح‌الله خالقی و استاد محبوبش کلنل علینقی وزیری برای حفظ موسیقی ایرانی تلاش‌های بسیاری کردند.
امروز ۲۱ آبان‌ماه سال‌مرگ یکی از مهم‌ترین موسیقیدان‌های ایران یعنی روح‌الله خالقی است؛ مردی که پس از تلاش‌های فراوان برای احیای موسیقی ایرانی در سال ۱۳۴۴ و در سن ۵۹ سالگی در اتریش درگذشت اما برای ایرانی‌ها یک اثر بسیار مهم به یادگار گذاشت و نامش را در قلب‌های توده مردم جاودانه کرد.

جاودانه‌ترین اثر زنده‌یاد خالقی سرود « ای ایران » است؛ اثری که نه پیش از انقلاب در ایران و نه پس از آن ، سرود ملی ما نبوده‌ است اما همیشه آوای جمعی ایرانی‌ها برای عرض ارادت به میهن بوده و هنوز هم هر گاه در محفلی اجرا می‌شود ، حاضران در حالت ایستاده به آن گوش می‌سپارند. در واقع « ای ایران » در حال حاضر یکی از مشهورترین سرودهای میهنی و ملی‌گرایانه ما ایرانی‌هاست.
اما این اثر که هر وقت آن را می‌شنویم احساس غرور و شعف خاصی به ما دست می‌دهد ، در برهه سیاسی خاصی هم خلق شده است. در شهریور ۱۳۲۳ وقتی تهران به اشغال نیروهای انگلیسی و دیگر متفقین درآمده بود ، مردی به نام حسین گُل‌گلاب در خیابان « هدایت » به چشم می‌بیند که یک سرباز انگلیسی در حال کتک‌زدن و فحاشی به یک بقال ایرانی است و آن سرباز حتی به افسر نظامی ایران هم که قصد مداخله در ماجرا را داشت ، سیلی محکمی می‌زند. گل‌گلاب وقتی این صحنه را دید با چشمانی اشک‌آلود به دیدار روح‌الله خالقی رفت و همه ماجرا را برایش تعریف کرد. او به خالقی گفت: « کار ما به اینجا رسیده که دیگر سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی می‌زند؟ » روح‌الله خالقی هم پاسخ داد: « ناراحتی تأثیری ندارد. بیا کاری کنیم و سرودی بسازیم. »
این گپ و گفت کوتاه مقدمه‌ای برای سرودن شعر « ای ایران » بود. گل‌گلاب در مقابل خالقی زمزمه‌هایی می‌کند و خالقی هم با آواز دشتی این اثر را تکمیل می‌کند. ظرف یک هفته « ای ایران » برای ارکستر بزرگ تصنیف می‌شود و با اجرای نوازندگان مطرح آن زمان روی صحنه می‌رود.

نخستین اجرای اثر در ۲۷ مهرماه ۱۳۲۳ در تالار دبستان نظامی دانشکده افسری با صدای غلامحسین بنان در خیابان استانبول دو شب متوالی روی صحنه رفت و به دلیل استقبال زیاد شنوندگان ، سه بار اجرا تمدید شد.
استقبال و تأثیر این سرود باعث شد که وزیر فرهنگ وقت ، هیئت نوازندگان را به مرکز پخش صدا دعوت کند تا صفحه‌ای از آن ضبط و همه‌روزه از رادیو تهران پخش شود. البته اجرای اولیه این اثر ملی نایاب است و اجرای دیگر آن ، مربوط به سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۲ در برنامه گل‌هاست که غلامحسین بنان آن را خواند.
در سال ۱۳۵۰ نیز اُپرای رادیویی این سرود با همکاری ارکستر بزرگ رادیو تلویزیون ملی ایران با رهبری فرهاد فخرالدینی و خوانندگی اسفندیار قره‌باغی انجام شد و دو اجرای دیگر نیز یکی با صدای حسین سرشار و دیگری با صدای رشید وطن‌دوست موجود است.
همه اینها در حالی بود که بعد از انقلاب در سال ۵۷ چندین نفر به جرم همکاری در تهیه این سرود زندانی شدند که اطلاعاتی درباره اسامی آنها در دست نیست. خواندن « ای ایران » در آن برهه زمانی جرم به حساب آمد اما پس از مدتی اجرای آن در کشور از سر گرفته شد و دیگر مجرمانه نبود.
با این حال سرود جاودانه « ای ایران » هنوز که هنوز است ، هر از چندگاهی توسط ارکستر موسیقی ملی ایران و ارکستر سمفونیک تهران روی صحنه اجرا می‌شود و حاضران به صورت ایستاده این قطعه را می‌شنوند و با آن همخوانی می‌کنند.
نویسنده؛ سهیلا صدیقی
شعر سرود « ای ایران »
ای ایران ای مرز پرگُهر ای خاکت سرچشمهٔ هنر
دور از تو اندیشهٔ بَدان پاینده مانی تو جاودان
ای دشمن ار تو سنگ خاره‌ای من آهنم جان من فدای خاک پاک میهنم
مهر تو چون ، شد پیشه‌ام دور از تو نیست اندیشه‌ام
در راه تو ، کِی ارزشی دارد این جان ما پاینده باد خاک ایران ما
سنگ کوهت درّ و گوهر است خاک دشتت بهتر از زر است
مهرت از دل کِی برون کنم بَرگو بی مهرِ تو چون کنم
تا گردش جهان و دور آسمان به‌پاست نورِ ایزدی همیشه رهنمای ماست
مهر تو چون ، شد پیشه‌ام دور از تو نیست اندیشه‌ام
در راه تو ، کِی ارزشی دارد این جان ما پاینده باد خاک ایران ما
ایران ای خرّم بهشت من روشن از تو سرنوشت من
گر آتش بارد به پیکرم جز مهرت در دل نپرورم
از آب و خاک و مهرِ تو سرشته شد گِلم مهر ار برون رود چه شود دلم
مهر تو چون ، شد پیشه‌ام دور از تو نیست اندیشه‌ام
در راه تو کِی ارزشی دارد این جان ما پاینده باد خاک ایران ما

--- ---
...

ادامه در منبع لینک »

موارد مشابه بر اساس تراکم کلیدواژه
سعودی هاو تلاش برای احیای آبروی از‌دست رفته ...
irinn.ir ۱۳۹۳/۰۹/۰۲ سیاست
این روزها سیاستمداران ریاض دست به ابتکار عمل و اقدامات جدیدی می‌زنند که هدف اصلی آن را باید احیای هژمونی منطقه‌ای این کشور عنوان کرد. این تحرکات در س...ادامه مطلب»

دیدار هیات دیپلماتیک ژاپن با ناصرالدین شاه ...
bbc.com 27/09/1880 تاریخ
روابط ایران و ژاپن (به ژاپنی: 日本とイランの関係) گذشته از سوابق تاریخی، با بستن یک قرارداد دوستی در سال ۱۳۰۸ (خورشیدی) به صورت رسمی برقرار شد. در روابط ایران ...ادامه مطلب»

کودتای ۲۸ مرداد...
parseed.ir 19/08/1953 تاریخ
کودتای ۲۸ مرداد (به تعبیر حکومت پهلوی: رستاخیز ۲۸ مرداد) کودتایی است که با طرح و حمایت مالی و اجرائی سازمان مخفی اطلاعات بریتانیا و آژانس اطلاعات مرکز...ادامه مطلب»

نسل‌کشی ارمنی‌ها توسط امپراتوری عثمانی ...
parseed.ir 24/04/1915 تاریخ
نسل‌کشی ارمنی‌ها (به ارمنی:Հայոց Ցեղասպանություն، به ترکی استانبولی:Ermeni Soykırımı) که گاهی با عناوین دیگری چون هولوکاست ارامنه، کشتار ارامنه و نیز ...ادامه مطلب»

چین: مذاکرات هسته ای وین بسیار امیدوارکننده بود ...
irinn.ir ۱۳۹۳/۰۱/۲۱ سیاست
وانگ چونˈ مذاکره کننده چینی شرکت کننده در سومین مرحله از مذاکرات هسته ای ایران با گروه ۱+۵ که به میزبانی کشور اتریش در وین برگزار شد، گفت که مذاکرات ه...ادامه مطلب»


EOF