نبرد دیرالعاقول-یروزی عباسیان و توقف پیشروی صفاریان در عراق

نبرد دیرالعاقول-یروزی عباسیان و توقف پیشروی صفاریان در عراق...
parseed.ir 08/04/876 تاریخ

کلیدواژه ها:#Parseed.ir، #اعتراض، #اعتراضات، #امیر_طاهری، #باهم، #بغداد، #بلخی، #به_کمک، #ترکستان، #تکفیر، #جلب، #جندی_شاپور، #حکومت، #خراسان، #خلافت، #خوارج، #خوزستان، #دجله، #درهم، #دیرالعاقول، #دیرالعقول، #سامرا، #سند، #سواران، #سپاه، #سیستان، #شاپور، #شوش، #صفاریان، #عباسی، #عباسیان، #عراق، #عیاران، #فارس، #قتل، #قزوین، #قیام، #محمد_بن_طاهر، #محمد_بن_واصل، #مردم، #مقاومت، #نبرد_دیرالعقول، #هند، #واسط، #چین، #کرمان، #یعقوب_لیث، #یعقوب_لیث_صفاری

نبرد دیرالعاقول ، در ۱۰ رجب سال ۲۶۲ (۸ آوریل ۸۷۶ میلادی) بین سپاه یعقوب لیث صفاری و معتمد ، خلیفه عباسی در ساحل شرقی دجله در ۸۰ کیلومتری جنوب بغداد اتفاق افتاد که با پیروزی عباسیان و توقف پیشروی صفاریان در عراق همراه بود.
بعد ار تصرف فارس و خوزستان و سرکوبی محمد بن واصل توسط یعقوب ، توجه وی به بغداد یعنی مرکز خلافت معطوف شد. عامل این توجه می‌تواند شامل؛ تعصبات ضد عربی یعقوب و سودای جهانگشایی او باشد ولی علل دیگری نیز وجود داشت که باعث چنین توجهی شد. این عوامل را باید در مرکز خلافت پیدا کرد که عبارتند از؛ رقابت‌های نزدیکان و اطرافیان خلیفه (ترکان) ، آرزوی خلافت موفق ، برادر خلیفه ، که حتی با یعقوب نیز مکاتباتی داشت و دخالت سایر مدعیان خلافت بخصوص فرزندان واثق ، عبدالله و محمد ، که حتی عبدالله به یعقوب لیث پیوست و او را برای تصرف بغداد تطمیع کرد .بنابراین مسائل فوق ذکر شده ، انگیزه‌هایی برای جلب توجه به بغداد شد ولی شخصیت مرموز یعقوب موجب شد که نقشه‌های یعقوب در هیچ جا فاش و منعکس نشود. بعداز منظم کردن امور فارس و خوزستان که با نظر و دستور خلیفه انجام شده بود ، توقف بیش از اندازه یعقوب در فارس و حرکت او به سمت خوزستان و دجله موجب نگرانی خلیفه گردید که باعث شد خلیفه فرمانی را به وی ابلاغ کند. در این حین سفیران ترکستان ، هند ، سند ، چین ، زنگ و روم همراه با هدایا و نامه‌های فراوان به دیدار یعقوب در جندی شاپور رفتند و در این دیدار وی را « ملک الدنیا » خواندند که این اتفاق موجب نگرانی بیش از پیش خلیفه شد و حسو و کینه خلیفه را افزایش داد ؛ بنابراین خلیفه با مشورت با برادر خود تصمیم گرفت که از طریق مکر و حیله و توطئه ، یعقوب را متوقف سازد چون قدرت کافی برای مقاومت در برابر یعقوب را نداشت و اینکه یعقوب بسیار معروف و خوشنام شده بود. پس خلیفه نامه‌ای به یعقوب مبنی بر دعوت از او برای تجلیل از خدماتش نوشت که هدف از این کار ، تلاش برای دور کردن یعقوب از سپاهش و محل تجمع ایرانیان بود ولی مماشات ظاهری خلیفه و برادرش با یعقوب موجب اعتراض بزرگان ، نزدیکان و اقوام در نتیجه قیام مردم علیه آن‌ها شد. ادامه این اعتراضات ، موجب شد خلیفه ، یعقوب را لعن کرده و آماده نبرد وی شود. پس از تغییر ناگهانی رویکرد خلیفه نسبت به یعقوب ، وی به عسکر مکرم آمد و در آنجا نامه‌ای به خلیفه نوشت و خواستار حکومت خراسان ، فارس ، سیستان ، کرمان و قزوین و شرطگی بغداد و سامرا شد و ضمناً خواستار لغو نامه خلع او از مناصب و تکفیر وی شد اما با پاسخ مساعد خلیفه رو به رو نشد؛ بنابراین از عسکر مکرم ، به سمت شوش رفت و آماده نبرد با خلیفه شد و در مقابل معتمد سپاه خودرا جمع و یعقوب را در مقابل حجاج خراسان لعن کرد .
جنگ
پس موفق با سپاه خود عازم نبرد با یعقوب شد و در مقابل نیز ، یعقوب به سمت بغداد حرکت کرد و دو سپاه در حوالی دیرالعاقول (شرق دجله) باهم رو به رو و مشغول صف آرایی شدند. ابتدا خلیفه و موفق به حیله متوسل شدند و ابراهیم بن سیما را با لباس و اسلحه مخصوص خلیفه به دیدار یعقوب فرستادنند تا بتوانند با حیله یعقوب را غافل گیر کرده و وی را به قتل برسانند ولی یعقوب به این توطئه پی برد و به آن‌ها حمله کرد. در این اتفاق ، تعدادی از سپاهیان دو طرف کشته شدند. بعداز این درگیری ، موفق با حمله‌ای مستقیم به لشکر یعقوب یورش برد و جنگ سنگینی بین دو لشکر رخ داد. هم‌زمان با نبرد ، نیروهای کمکی خلافت به فرماندهی حیرانی و محمد بن اوس به کمک موفق آمدند که نبرد را شدت بخشید. به دنبال افزایش نیروهای موفق ، سپاهیان یعقوب که تاب مقاومت را نداشتند ، شروع به فرار کردند.ولی یعقوب به همراه خواص خود به مقاومت پرداخت.نبرد تا نماز عصر ادامه داشت ، در این بین ، معتمد آب نهر سبت (انشعابی از دجله) را درمیان لشکر یعقوب باز کرد و در پشت سپاه وی ، به قرارگاه وی حمله کرد و آنجا را به آتش کشید بنابراین سپاه یعقوب بین آب و آتش‌گیر افتادند که باعث شد مقاومت یعقوب درهم بشکند و در این میان محمد بن طاهر ، آخرین امیر طاهری که اسیر یعقوب بود از بند گریخت و به خلیفه عباسی پناه برد و درآخر با زخمی شدن وی از ناحیه دست و گلو و کشته شدن دو تن از فرماندهان او ، حسن درهمی و محمد بن کثیر ، وی مجبور به عقب‌نشینی به سمت واسط شد نتیجتاً این جنگ با پیروزی معتمد در روز ۱۰ رجب ۲۶۲ مصادف با عید شعانین همراه شد و معتمد بیان کرده که شب قبل از جنگ خواب دیده که کسی بر سینه وی نوشته است:انّا فتحنا لک فتحاً مبیناً
سوره فتح ، آیه ۱ محمد بن عون بلخی ، شاعر آن دوران در وصف این پیروزی این دو بیت را سروده است:
لله ما یومنا یوم الشعانین فض الاله به جیش الملاعین
و طار بالئاکث الصفار و منشمر کانما بعره غسل السراجین
علل شکست یعقوب
بازکردن آب دجله به روی سپاهیان یعقوب که موجب گیر کردن سواران در گل و عدم حرکت آن‌ها شد
تشکیل شدن سپاه یعقوب از افراد و گروه‌های مختلف فکری و سیاسی از جمله مطوعه ، عیاران ، خوارج و … که هر کدام نسبت به خلیفه یک رفتار و تفکر داشتند
تلاش یعقوب برای رسیدن به هدف خود بدون جنگ با استفاده از موفق بالله
نبرد دیرالعقول

--- ---
...

ادامه در منبع لینک »

موارد مشابه بر اساس تراکم کلیدواژه
سعودی هاو تلاش برای احیای آبروی از‌دست رفته ...
irinn.ir ۱۳۹۳/۰۹/۰۲ سیاست
این روزها سیاستمداران ریاض دست به ابتکار عمل و اقدامات جدیدی می‌زنند که هدف اصلی آن را باید احیای هژمونی منطقه‌ای این کشور عنوان کرد. این تحرکات در س...ادامه مطلب»

چرا فردوسی و شاهنامه ی او در جهان بی همتاست ؟ ...
shahnamehpajohan.ir ۱۳۹۵/۰۹/۲۶ هنر
مرتضی ثاقب فر چکیده : انگیزه در نوشتن این جستار (مقاله) اظهار نظری است که در نشستی ، از دو زبان شناس گرامی ایرانی شنیدم که این سخن را که « فردوسی آفری...ادامه مطلب»

قتل حلاج در بغداد ...
parseed.ir 31/03/922 تاریخ
ابوالمغیث عبدالله بن احمد بن ابی طاهر مشهور به حسین بن منصور حلاج (کنیه: ابوالمغیث) صوفی، شاعر و عارف ایرانی قرن سوم هجری بود. او در ۲۴۴ هجری به دنیا ...ادامه مطلب»

آغاز پادشاهی شاه سلطان حسین ...
1host2u.com 06/08/1694 تاریخ
شاه سلطان حسین، یا شاه حسین یکم، (زاده ۱۰۴۷ – درگذشته ۲۴ آبان ۱۱۰۱ ش/ اکتبر ۱۶۶۸ – ۱۵ نوامبر ۱۷۲۶ م) نهمین پادشاه سلسله صفویان بود. او فرزند و جانشین ...ادامه مطلب»

عیاری و جوانمردی در ایران (1)...
rasekhoon.net ۱۳۹۲/۰۶/۰۹ اخبار
از میانه ی قرن اول هجری قمری، درکنار «پهلوانان» شاهد پاگرفتن گروهی هستیم که به «عیاران» شهرت یافتند. شاید بتوان گفت اقتضای عصر و شرایط خاص اجتماعی و س...ادامه مطلب»


EOF