افتتاح کانال سوئز توسط داریوش هخامنشی

افتتاح کانال سوئز توسط داریوش هخامنشی ...
fa.wikipedia.org 23/04/497ق‌م تاریخ

کلیدواژه ها:#Fa.wikipedia.org، #اروپا، #اسماعیلیه، #افغانستان، #اقیانوس_هند، #انگلیسی، #اهورامزدا، #ایران، #ایرانی، #ایلامی، #این_زمان، #باختر، #بازرگانی، #تاریخ، #تخت_جمشید، #تمساح، #جهانی، #خرمشهر، #خلیج_فارس، #داریوش_بزرگ، #داریوش_هخامنشی، #دریای_سرخ، #دریای_مدیترانه، #دریایی، #روسیه، #سند، #سوئز، #سکاها، #شاه، #شوش، #عربستان، #عمان، #فارس، #فارسی، #فرعون، #فرمان، #قائم، #قاهره، #مدیترانه، #مردم، #مصر، #مصری، #میدان، #نظامی، #نیل، #هخامنشی، #هند، #هیروگلیف، #پارسی، #پارسیان، #پاسارگاد، #پهلوی، #کابل، #کانال_سوئز، #کشف، #گرانیت، #یادبود

در زمان باستان
« داریوش یکم ، پادشاه بزرگ هخامنشی هنگامی که می‌خواست بخش‌های باختری و خاوری شاهنشاهی خود را با یک راه آبی به هم بپیوندد ، باید به آشکار کردن (کشف) راه‌های آبی ناشناخته دست می‌زد. از این روی به « اسکولاکس کاریایی » اهل کاریاندا ، فرمان داد با چند کشتی جنگی پارسی سراسر کرانه‌های دریایی شاهنشاهی را شناسایی کند و در این‌باره گزارش دهد. اسکولاکس از شهر گنداره –در خاور افغانستان امروزی- سفر خود را آغاز کرد. او رود کابل را در مسیرش به سوی خاور تا پیوستن به سند راند و از آن پس بر روی سند ، رو به جنوب ، خود را به اقیانوس هند رساند. وی با رسیدن به اقیانوس هند ، در حالی که به سوی باختر می‌راند ، کرانه‌های خلیج فارس تا « بندر کاریایی » در بنیشو (در نزدیکی خرمشهر کنونی) را بررسی کرد. او پس از این ، دلیرانه آغاز به دور زدن دریاییِ شبه جزیره عربستان کرد ، تا پس از سی ماه به « سوئز » کنونی رسید. اسکولاکس گزارش‌های کار خود را پس از بازگشت از مصر به داریوش بزرگ داد. »
داریوش بزرگ به دلیل اهمیت راه دریایی میان مصر و ایران دستور ساخت آبراهی میان دریای سرخ و دریای مدیترانه را از راه نیل در اواخر سدهٔ ششم پیش از میلاد داد تا کشتی‌های ایرانی بتوانند به راحتی از آن عبور کنند. سرپرستی ساخت این آبراه را مهندس « ارتاخه » از مهندسان ایرانی عصر هخامنشی به عهده داشت. با این حال آبراهی که داریوش در آن زمان حفر کرد با آبراه کنونی که به دست « مون فردیناند اوسپس » در سال ۱۸۶۹ میلادی حفر شد ، اختلاف‌هایی دارد. چراکه آبراه داریوش بر خلاف آبراه کنونی قدری بالاتر از بوباستیس شروع می‌شد و به نیل و در نهایت به دریای سرخ می‌پیوست ، در حالی که آبراه کنونی از پرت سعید آغاز می‌شود و به خلیج سوئز ختم می‌شود.
داریوش لوحه‌ای سنگی با خطوط میخی پارسی ، عیلامی ، بابلی و مصری را به یادمان گذاشت:
منم داریوش ، شاه شاهان ، شاه کشورهایی که تمام نژادها مسکون است. شاه این سرزمین بزرگ تا آن دورها ، پسر ویشتاسب هخامنشی… من پارسی هستم و به همراهی پارسیان مصر را گرفتم ، امر کردم این کانال را بکنند از « پی‌رو » نیل که از مصر جاری است تا دریایی که از پارس بدان روند. این آبراه کنده شد چنان‌که فرمان دادم و کشتی‌ها از مصر بوسیله این کانال به‌سوی پارس روانه شدند چنان‌که اراده من بود.
یکی از نخستین مجراهای آبراه سوئز در سده نوزدهم میلادی.
در تابستان ۵۱۲ داریوش از کاخ کوروش در پاسارگاد ، دیدن کرد. ظاهراً در اینجا ناخدا اسکولاکس که از سوئز آمده بود ، گزارش کار خود را از کاوش کرانه‌های دریا به او داد. به این ترتیب پادشاه دریافت که از راه دریا می‌توان از ایران به مصر سفر کرد. در پیش چشم دلش جلوه‌هایی از امکانات بازرگانی جهانی و در نتیجه رونق اقتصادی فرمانروایی پهناورش پدیدار شد که تا آن زمان به فکر کسی خطور نکرده بود ، و بدین ترتیب به این فکر افتاد که کانال سوئز را که فرعون نخو (۵۹۵–۶۱۰) آغاز کرده ، اما بعد نیمه‌تمام رها کرده بود ، به انجام برساند.
« داریوش که پیوستن مصر و کرانه‌های باختری و خاوری دریای سرخ به هند و ایران را در سر می‌پروراند؛ به این اندیشه افتاد که رود نیل را با آبراه‌هایی به دریای سرخ بپیوندد. بنا به گزارش هرودت ، پیش از داریوش ، فرعون نِخو (۶۱۰–۵۹۵پ. م) و پادشاهان مصری پیش از او در اندیشهٔ پیوستن نیل به دریای سرخ بوده‌اند. اما چون در مسیر راه کوه‌های سنگی وجود داشت که کندن آن‌ها کار آسانی نبود و همچنین آبراهه از میان وادی خشکی می‌گذشت که در آن آب نبود ، این کار به پایان نرسید. حتی به روزگار پادشاهی نِخو ۱۲۰ هزار مصری در کار کندن آبراهه کشته شدند. »
اما حقیقت داستان این کانال ناتمام چه بود؟ داریوش ، خشنود از برنامهٔ تازهٔ خود با متخصصان مصری مشغول در پاسارگاد گفتگو کرد ، اما نتیجه‌ای نگرفت. از این رو ، به طرف تخت جمشید حرکت کرد ، یا چنان‌که یک نوشته مصری می‌گوید به « شهری که بیش‌تر از همه جا دوست می‌داشت » . در اینجا نیز داریوش معماران و هنرمندان بی‌شمار مصری را که در کار ساخت کاخ او شرکت داشتند ، گرد آورد و دربارهٔ وضع کانال ناتمام سوئز پرسید. اما سخنگوی آن‌ها در پاسخ گفت که آن‌ها نه این کانال را دیده‌اند و نه چیزی درباره‌اش شنیده‌اند. از این رو ، پادشاه بر آن شد که یک کشتی اکتشافی به دریای سرخ بفرستد ، تا محل دقیق کانال نخو و همه مسائل جانبی آن را معلوم کند.
در سال ۵۱۰ ، ناخدای کشتی اکتشافی‌ای که به دریای سرخ فرستاده شده بود ، گزارش خود را دربارهٔ وضعیت کانال ناتمام نخو به او داد. متأسفانه این گزارش به صورت ناقص به ما رسیده‌است. در هر حال در آن سخن از شن بسیار است و ضرورت حفر چاه‌ها برای تهیه آب آشامیدنی. اما مهم این گفته بود که برای به پایان رساندن کانالی که نخو آغاز کرده بود ، باید هنوز مسافتی در حدود ۸۴ کیلومتر کنده می‌شد.
« پس از بررسی‌های گوناگون داریوش پی برد که باید ۸۴ کیلومتر دیگر کَنده شود تا آبراه‌هایی که فرمانروایان مصری ساخت آن را آغاز کرده و نتوانسته بودند آن را به پایان ببرند ، به دریای سرخ برسد. از سوی دیگر برای مشکل آب آشامیدنی ناگزیر بود چاه‌های گوناگونی پدید بیاورد تا کارگران از تشنگی نمیرند؛ بنابراین داریوش که کار به پایان رساندن آبراهه را با یاری مهندسان ایرانی که از زمان‌های کهن در کار کندن آبراهه و کاریز و چاه و سدبندی مهارت داشتند آسان می‌پنداشت ، فرمان داد تا کار دوباره آغاز شود و بر سر راه چاه‌هایی کنده شوند تا آب آشامیدنی برای کارگران بدست آید. »
پس از آن داریوش فرمان مناسب را برای اجرای این برنامه که در آن روزگاران واقعاً غول‌آسا بود ، صادر کرد. داریوش با این کار تنها به اثرات اقتصادی مسرت‌بخش راهی آبی از دریای مدیترانه به دریایی عمان ، خلیج فارس و اقیانوس هند فکر نمی‌کرده‌است ، بلکه پایان فرخنده این کار اثر شگرفی بر مردم او می‌گذاشت و خاطره لشکرکشی ناموفق علیه سکاها به جنوب روسیه را کمرنگ می‌کرد.
در این کانال دو کشتی با سه ردیف پاروزن می‌توانستند پهلو به پهلوی هم حرکت کنند. در نتیجه عرض آن را می‌توان در حدود ۴۵ متر حساب کرد. اگر عمق کانال را اندکی بیش از سه متر بدانیم ، باید برای کندن مسیر ۸۴ کیلومتری کانال ، دوازده میلیون متر مکعب خاک برداشته می‌شد!
ساتراپ اریاونده می‌بایستی برای برآوردن دستور داریوش شمار زیادی از کارگران مصری را به کار گرفته باشد. کارگران موفق شدند این کار را ظرف ده سال به پایان برسانند. در سال ۴۹۸ کار نخستین کانال سوئز به پایان رسید. سال بعد داریوش با همه درباریان خود از شوش عازم سومین سفرش به مصر شد ، تا با جشن و سرور کانال را افتتاح کند …
« سرانجام این کار بزرگ پس از ده سال به پایان رسید و در سال ۴۹۷ پادشاه با همهٔ درباریان خود از شوش به مصر رفت ، تا نخستین آبراههٔ سوئز را گشایش کند. آبراههٔ نام برده شده مانند امروز از دریای مدیترانه آغاز نمی‌شد بلکه از رود نیل و کنار « بوباستیس » در شمال قاهره کنونی آغاز و پس از دور زدن دریاچهٔ بزرگ تلخ در باختر آبراههٔ امروزی به سمت جنوب می‌رفت تا برسد به سوئز و دریای سرخ. این کار بزرگ را داریوش با چهار سنگ نبشته در مسیر آبراهه جاودانه کرد و امروزه سه سنگ نبشتهٔ آن به دست ما رسیده‌است. »
بنابراین در بهار ۴۹۷ داریوش از شوش به مصر رفت ، تا کانال سوئز را افتتاح کند. کانال از نیل و کنار بوباستیس (امروز زقازیق) در شمال قاهره کنونی ، و نه مثل امروز از مدیترانه ، شروع می‌شد و نخست کانال قدیم نخو را به سوس شرق تعقیب می‌کرد ، تا حوالی اسماعیلیه امروز. اما به دریاچه تمساح نمی‌ریخت ، بلکه پیش از دریاچه به سمت جنوب شرقی می‌رفت و دریاچه بزرگ تلخ را دور می‌زد و بعد از غرب کانال امروزی به طرف جنوب می‌رفت ، تا برسد به سوئز و دریای سرخ. بدین ترتیب کانال داریوش برخلاف کانال کنونی ، که از دریاچه تلخ می‌گذرد ، ظاهراً فقط آب شیرین نیل را در خود داشت ، که کار کشتیرانی را آسان می‌کرد. در آن روزگار از بوباتیس تا سوئز چهار روز طول می‌کشید.
« بدین ترتیب طرح‌های بزرگ داریوش برای پیوستن مرزهای دو امپراتوری به سرانجام رسید؛ و ۲۴ یا ۳۲ کشتی پر از باج مصری به سوی ایران و خلیج فارس حرکت کرد. از این پس فراورده‌ها و کالاهای گوناگون خاور و باختر امپراتوری ، افزون بر راه‌هایی که از خشکی می‌گذشت از طریق این راه جدید آبی به سراسر قلمرو پهناور هخامنشی می‌رسید و افزون بر سودهای اقتصادی فراوانی که به شاهنشاهی آن روزگار می‌رسید و یک تجارت جهانی بزرگ را برای نخستین بار در تاریخ باستان پدیدمی‌آورد؛ توانمندی شاه بزرگ را در اداره کردن ، بر همهٔ سرزمین‌های شناخته شدهٔ آن روزگار استوارتر می‌ساخت. چرا که پادشاه می‌توانست با سرعت بیشتری نیروهای رزمی (نظامی) خویش را به سراسر امپراتوری بفرستد. داریوش بزرگ افزون بر اینکه در طرح بزرگ خویش به پیروزی رسید ، نقش مهمی را نیز در شناساندن راه‌های دریایی تازه برای جهانیان باز کرد. کردار وی از این راه نه تنها زمینه‌هایی را برای آشنایی فرهنگی مردمان آن روزگار پدید آورد بلکه مردمان اروپا را نیز برای نخستین بار با هندیان آشنا کرد. »
دربارهٔ جزئیات این کار بزرگ از خود داریوش اطلاعات بیش‌تری به دست می‌آوریم. داریوش در بلندی کنار کانال ، کاملاً در میدان دید کشتی‌ها ، سنگ‌نبشته‌های قائمی با بلندی بیش از سه متر از گرانیت صورتی برپا کرده بود. یک روی این سنگ‌های قائم نبشته‌های میخی فارسی باستان و ایلامی و بابلی داشته و در روی دیگر نبشته‌ای بوده به خط هیروگلیف مصری. امروز فقط بقایای سه سنگ قائم در دست است و چهارمی گم شده‌است و البته ممکن است زمانی شمار این سنگ‌ها بسیار بیش از این بوده باشد.
در متن‌ها میخی بعد از ستایش اهورامزدا و نام و نشان سازندهٔ بنا (داریوش) می‌خوانیم: « داریوش شاه گوید من پارسی هستم. مصر را از پارس گرفتم. این جوی (کانال) را دادم ، از رودی به نام نیل که در مصر جاری است تا دریایی که از پارس می‌رود. پس از آنکه این جوی به همان‌گونه‌ای که فرمان داده بودم کنده شد ، کشتی‌ها از مصر از میان این جوی به سوی پارس می‌رفتند. همانگونه که مرا میل و کام بود. » …
داریوش برای افتتاح کانال سوئز شاهزادگان و مقامات بسیاری را فراخوانده بود. جشن یک سال پس از اتمام کار کانال در تابستان ۴۹۷ برگزار شد… می‌توان حدس زد که پس از پایان سخنرانی مراسم افتتاح آبراهه داریوش همراه با ولیعهدش خشایارشا سوار نخستین کشتی اولین کاروان دریایی‌ای شده‌است که در کانال سوئز حرکت کردند. سپس کاروان دریایی‌ای که متشکل از ۲۴ کشتی بود پشت سر کشتی پرچمدار به سوی شرق به حرکت درآمد. احتمالاً داریوش با کشتی سه‌ردیفه خود تا سوئز همراه آن‌ها بوده‌است.
داریوش به هنگام افتتاح کانال سوئز ۵۳ سال سن داشت. در این زمان او باید احساس کرده باشد که در اوج قدرت و توانایی است ، چیزی که از نوشته‌های سنگ‌نبشته‌های قائم پیداست.
کتیبه‌های داریوش بزرگ در سوئز ، یادبودهایی بودند که به سه زبان پارسی باستان ، عیلامی ، بابلی و مصری نوشته شده بودند و در وادی تملات ، برای یادآوری بازکردن کانالی میان رود نیل و دریاچه تلخ بزرگ ، نصب شده بودند. بهترین یادبود حفظ شده ، سنگ یادبودی است از جنس گرانیت صورتی که توسط چارلز دو لیسپس ، پسر فردینان دو لیسپس ، در ۳۰ کیلومتری سوئز و در سال ۱۸۶۶ کشف شد. این یادبود که با نام سنگ یادبود شالوف نیز شناخته می‌شود ، احداث نیای کانال سوئز مدرن توسط ایرانیان را ضبط کرده‌است ، کانالی که از طریق وادی تملات ، بوباستیس (که به شاخه‌ای از رود نیل مصل است) را به دریاچه تمساح و از آن‌جا با استفاده از راه‌آبه‌ای طبیعی ، به دریای سرخ متصل می‌کند. هدف اصلی این کانال ، ساختن راهی کشتیرانی میان نیل و دریای سرخ و در حقیقت میان مصر و ایران بود.
برگردان* به پارسی نوین:
خداوند بزرگ است اهورامزدا ، که آن آسمان را آفرید ، که این زمین را آفرید ،
که این مردم را آفرید ، که شادی را برای مردم آفرید ،
که داریوش را شاه کرد ، که به داریوش شاهنشاهی بزرگی را بخشید ،
با اسبانی خوب و مردمانی خوب ، من داریوش
پادشاه بزرگ هستم ، شاه شاهان ، شاه تمامی مردمان ، شاه در
این زمین بزرگ ، پسر ویشتاسپ ، یک هخامنشی ،
داریوش شاه گوید: من یک پارسی هستم ، از پارس مصر را فتح کردم ، من فرمان دادم تا این کانال را
حفر کنند میان رودی که نیل نام دارد و در مصر جریان دارد
به دریایی که در پارس وجود دارد
سپس هنگامی که این کانال حفر شد ،
بنابر این چون من فرمان دادم ، کشتی‌ها به واسطه این کانال از مصر
به پارس رفتند ، همان‌طور که من قصد داشتم
* در بازگردانی متن کتیبه (از انگلیسی به پارسی نوین) سعی شده است تا هماهنگی نسبی با متن میخی اصلی داشته باشد.
--- ---
...

ادامه در منبع لینک »

موارد مشابه بر اساس تراکم کلیدواژه
سعودی هاو تلاش برای احیای آبروی از‌دست رفته ...
irinn.ir ۱۳۹۳/۰۹/۰۲ سیاست
این روزها سیاستمداران ریاض دست به ابتکار عمل و اقدامات جدیدی می‌زنند که هدف اصلی آن را باید احیای هژمونی منطقه‌ای این کشور عنوان کرد. این تحرکات در س...ادامه مطلب»

جدا شدن بحرین از ایران...
1host2u.com ۱۳۵۰/۰۵/۲۳ تاریخ
جدا شدن بحرین از ایران پس از گذشت سال‌ها اشغالگری آل‌خلیفه و بریتانیا، در روز ۲۲ مرداد ۱۳۵۰ در زمان حکومت محمدرضا شاه پهلوی و با چشم‌پوشی وی از حاکمیت...ادامه مطلب»

آرامگاه کوروش بزرگ بنایی بی‌ زرق و برق ولی محبوب...
fa.wikipedia.org ۱۳۹۹/۰۴/۰۲ تاریخ
آرامگاه کوروش بزرگ که مقبره کوروش دوم هخامنشی ملقب به کوروش بزرگ یا کوروش کبیر است، بنایی است بی‌پیرایه با معماری منحصربه‌فرد، که در فاصله حدود یک کیل...ادامه مطلب»

انتقال ۱۰.۵ میلیون یورو از پول‌های بلوکه شده بانک ملت در اروپا به شعبه...
sahm1001.com ۱۳۹۵/۰۳/۲۰ اقتصاد
مدیر شعبه بانک ملت در ارمنستان از وصول 10.5 میلیون یورو از پول‌های بلوکه شده این بانک خبر داد. سید غلامرضا موسوی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگز...ادامه مطلب»

گزارش/ طرح ابر آبراه «خزر-خلیج فارس» روی میز ایران و روسیه/ «ایران رود...
snn.ir ۱۳۹۵/۰۲/۰۲ اخبار
کانال «خزر-خلیج فارس» که کارشناسان از آن با عنوان «ایران رود» یاد می کنند، امکان دسترسی شمال اقیانوس اطلس، دریاهای بالتیک، سیاه و آزوف و حوضه های آبی ...ادامه مطلب»


EOF