جنگ غجدوان

جنگ غجدوان ...
parseed.ir 24/11/1512 تاریخ

کلیدواژه ها:#Parseed.ir، #آذر، #اسفند، #ایران، #بابر، #بخارا، #بلخ، #بیگ، #توران، #تیموری، #تیموریان، #حکومت، #خان، #خبر، #خراسان، #رمضان، #سلطان، #سمرقند، #سپاه، #شاه، #شاه_اسماعیل، #شاه_اسماعیل_یکم، #صفوی، #صفویان، #عبیدالله_سلطان، #فرارود، #قاجار، #قزلباش، #قلعه_غجدوان، #قم، #مردم، #مرز، #مشهد، #نجم_ثانی، #هرات، #هندوستان، #گورکانی

نبرد غِجدُوان در ۳ آذر ۸۹۱ (۳ رمضان ۹۱۸ قمری) میان سپاه قزلباش ایران به فرماندهی نجم ثانی به همراه بابر گورکانی با ازبکها به فرماندهی عبیداللّه خان در غجدوان در منطقهٔ فرارود (ماوراءالنهر) رخ داد. در پی این جنگ ایرانیان شکست سختی خوردند و نجم ثانی و دیگر سرداران کشته شدند. این شکست فاجعه بسیار بزرگی برای ایران بود ، چرا که پس از آن ازبکها پیوسته به خراسان یورش می‌بردند. همچنین سلطه تیموریان در فرارود به کلی پایان یافت و بابر نیز در پی این جنگ برای همیشه از فرارود دست کشید و توجه خود را به هندوستان معطوف کرد.
پیش زمینه
از دوران کهن ، مرز افسانه ای میان ایران و توران رود جیحون بود. صفویان می خواستند رود جیحون را مرز امپراتوری خود در شمال خاوری قرار دهند اما قادر نبودند شهر بلخ را که اهمیت اساسی داشت نگاه دارند. در ۱۵۱۱م/ ۹۱۸ه ق/ ۸۹۰ خورشیدی ظهیر الدین بابر ، شاهزاده تیموری ، برای بازپس گرفتن سرزمینش در فرارود که ازبکان او را از آنجا رانده بودند ، شاه اسماعیل را تشویق به یورش به سمرقند کرد. بابر قول داد در عوض کمک اسماعیل ، سکه به نام او ضرب کند و نام او را در خطبه بیاورد.
وقوع جنگ
شاه اسماعیل یکم صفوی در اواخر سال ۸۹۰ ، نجم ثانی را به فرماندهی سپاه برای کمک به بابر برگزید و سرداران نامداری مانند زین العابدین صفوی ، پیری بیگ قاجار و بادنجان سلطان روملو را همراه او کرد. در اواخر اسفند ۸۹۰ نجم ثانی از قم به سوی خراسان رهسپار شد.
در مهر ۸۹۱ ، نجم ثانی و بابر در ناحیه بند آهنین به هم رسیدند. پس از آن سپاهیان ایران شهر قرشی را تصرف کردند و همه ۱۵ هزار تن مردم آنجا را کشتند و به دستور نجم ثانی از خون سادات نیز نگذشتند. پس از آن سپاهیان قزلباش به همراه بابر به سوی بخارا رهسپار شدند. ازبکان به قلعه غجدوان پناه بردند. بابر و برخی از سرداران که با وضع آنجا آشنا بودند از نجم ثانی خواستند که از محاصره آنجا دست بکشند و بازگردند ولی نجم بر جنگ تأکید داشت. به دلیل غرور و رفتار ناپسند نجم ثانی برخی از سرداران سپاه ار وی رو برتافتند و به خراسان بازگشتند و در سپاه ایران اختلاف بروز کرد.
سرانجام در روز یکشنبه ۳ آذر ۸۹۱ (۳ رمضان ۹۱۸ قمری) ازبکها به سپاه قزلباش یورش بردند و ایرانیان شکست سختی خوردند و نجم ثانی و دیگر سرداران کشته شدند. این شکست فاجعه بسیار بزرگی برای ایران بود ، چرا که پس از آن فرارود از دست صفویه خارج شد و ازبکها پیوسته به خراسان یورش می‌بردند.
فرجام
شکست امیر نجم در غجدوان شعله امید را در دل اوزبکان بر افروخت. پس از آن ازبکان جرات یافته به محاصره هرات پرداختند. عبیدالله سلطان ، مشهد را گرفت وسه ماه در آنجا حکومت کرد. اما با شنیدن خبر حرکت شاه اسماعیل به سوی خراسان ، به فرارود (ماوراءالنهر) بازگشت.
--- ---
...

ادامه در منبع لینک »

موارد مشابه بر اساس تراکم کلیدواژه
تاجگذاری آغا محمدخان قاجار در چهل سالگی ...
fa.wikipedia.org 20/03/1161 تاریخ
آغامحمدخان قاجار (سال ۱۱۲۱ در استرآباد – ۲۷ اردیبهشت ماه سال ۱۱۷۶ در شوشی) یا آقامحمدشاه قاجار اولین پادشاه قاجاری ایران و موسس سلسله قاجاریه بود. در ...ادامه مطلب»

تاجگذاری شاه اسماعیل صفوی در چهارده سالگی در تبریز...
fa.wikipedia.org 20/03/881 تاریخ
شاه اسماعیل یکم با نام کامل اسماعیل بن سلطان حیدر بن شیخ جنید ملقب به ابوالمظفر بهادرخان حسینی، و معروف به شاه اسماعیل ختایی (زاده ۱۷ ژوئیه ۱۴۸۷ - درگ...ادامه مطلب»

شاه اسماعیل صفوی، بنیان‌گذار دودمان صفوی پس از ۲۳ سال پادشاهی و در سن ...
fa.wikipedia.org 23/05/1524 تاریخ
شاه ابوالمظفر بن شیخ حیدر بن شیخ جنید معروف به شاه اسماعیل یکم (زاده ۱۷ ژوئیه ۱۴۸۷ و درگذشته ۲۳ مه ۱۵۲۴) پایه‌گذار سلسله پادشاهی صفوی می‌باشد. حکم ران...ادامه مطلب»

درگذشت الله‌وردی خان گرجی سپهسالار امپراتوری صفوی...
fa.wikipedia.org 03/06/1613 تاریخ
الله‌وردی خان اونْدیلادْزِ (به گرجی: ალავერდი ხანი უნდილაძე) معروف به الله‌وردی خان گرجی سپهسالار امپراتوری صفوی، حاکم ایالت فارس امپراتوری صفوی و بان...ادامه مطلب»

اشغال و قتل عام تبريز توسط تركان عثماني ...
azarpadgan.com 13/06/1534 تاریخ
اشغال و قتل عام تبریز توسط تركان عثمانی (993-986 ق) [964-957 خ] نصرالله صالحی اشاره در طول دوره صفویه، بخش‌های غربی قلمرو ایران، به ویژه منطقه قفقاز...ادامه مطلب»


EOF