اعدام علی‌اصغر امیرانی صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول مجلهٔ خواندنیها

اعدام علی‌اصغر امیرانی صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول مجلهٔ خواندنیها ...
fa.wikipedia.org ۱۳۶۰/۰۳/۳۱ تاریخ

کلیدواژه ها:#Fa.wikipedia.org، #آذربایجان، #آزادی، #احمدیه، #اروپا، #ازدواج، #اسدالله_علم، #اسفند، #اسلامی، #اشرف، #اشرف_پهلوی، #اشغال، #انقلاب، #انقلاب_اسلامی، #انقلاب_ایران، #ایران، #ایرانی، #ایرج، #باب، #بانک_سپه، #بنیاد_مستضعفان، #بیجار، #بیضی، #تاریخ، #ترور، #تهران، #جزوه، #خانه، #خرداد، #خسرو، #خواندنیها، #دادگستری، #دانشگاه، #دانشگاه_تهران، #دربار، #دولت، #روزنامه_اطلاعات، #روزنامه_کیهان، #روشنفکر، #زاهدی، #ساواک، #سپه، #سپهبد، #شاه، #شاهانی، #شعار، #علی‌اصغر_امیرانی، #قالب، #ماشین_آلات، #محمد_مصدق، #مدرسه، #مرداد، #مردم، #مصدق، #نصرالله، #هوشنگ، #وکیل، #پهلوی، #کودتای_۲۸_مرداد، #کیهان

علی‌اصغر امیرانی (۱۲۹۴ بیجار - ۱۳۶۰ تهران) بنیان‌گذار ، مدیر و نویسنده مجله خواندنیها بود که در اوایل انقلاب ایران اعدام شد.
امیرانی دارای لیسانس حقوق از دانشگاه تهران بود. او از روزنامه‌نگاران اواخر پادشاهی رضاشاه بود. او در سال ۱۳۱۹ مجله خواندنیها را منتشر کرد. این مجله نزدیک ۴۰ سال و تا پس از انقلاب اسلامی ایران پیوسته منتشر می‌شد
زندگی‌نامه
امیرانی کودکی خردسال بود که مادرش را ازدست‌داد و پدرش (که وکیل عدلیه بود و سفری نیز به اروپا داشت) ، با خاله وی ازدواج نمود. تحصیلات مقدماتی را در مکتبخانه آغاز نمود و آن را در مدرسه احمدیه بیجار ادامه داد. در این هنگام او خاله خود را نیز از دست داد و پدرش برای بار سوم با دخترعموی مادرش ازدواج کرد. پدرش که فردی روشنفکر بود ، علی‌اصغر را برای ادامه تحصیل به تهران فرستاد. جایی که با پسر دکتر محمد مصدق همکلاس شد.
در تهران ، به ناچار به مشاغلی همچون تدریس خصوصی ، ساعت سازی ، آهنگری ، کارگری چاپخانه و پارو کردن برف مشغول شد. او سپس نقش پیک ارسال نشریات به خانه مشترکین را ایفا می‌نمود و به جای دستمزد ، هزینه تمبر پستی را دریافت می‌کرد.
او نوشتن را از نشریه‌هایی که توزیعشان را بر عهده داشت آغاز نمود تا سرانجام به روزنامه اطلاعات یعنی معتبرترین روزنامه آن عصر پیوست.
خواندنیها
امیرانی سرانجام در سال ۱۳۱۹ موفق شد تا اتاقی اجاره کند و با جمع‌آوری خواندنی‌ترین و جالب‌ترین مطالب چاپ شده در نشریات روز ، جزوه خواندنیها را چاپ نماید. این جزوه طی سال بعد به مجله‌ای نسبتاً منظم تبدیل شد و انتشارش تا سال ۱۳۵۸ ادامه یافت. عمده سرشناسی امیرانی ، حاصل انتشار چهل ساله این مجله‌است.
مجلهٔ خواندنیها یکی از قدیمی‌ترین مجلات ایرانی بود که انتشار آن از سال ۱۳۱۹ خورشیدی آغاز شد و تا تابستان ۱۳۵۸ و حدود یک سال و نیم پیش از اعدام صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول آن ، علی‌اصغر امیرانی ، پیوسته انتشار می‌یافت.
انتشار
امیرانی در سال ۱۳۱۹ موفق شد تا اتاقی اجاره کند و با جمع‌آوری خواندنی‌ترین و جالب‌ترین مطالب چاپ شده در نشریات روز ، جزوه خواندنیها را چاپ نماید. در سال اول انتشار ، خواندنیها بیشتر شبیه به جزوه بود تا مجله. دوره این سال آنچنان نایاب است که خود امیرانی تنها در اواسط دهه چهل موفق به یافتن مجدد آن شد.
نویسندگان
در سال‌های نخست ، خواندنیها نویسنده‌ای بجز امیرانی نداشت. اما بعدها با رونق کار مجله ، روز به روز بر تعداد نویسندگان و سردبیران و پرسنل مجله افزوده شد. افرادی چون امیر هوشنگ عسگری ، نصرالله شیفته ، ایرج نبوی ، محمود طلوعی ، باقر باباشاه آشتیانی ، ذبیح‌الله منصوری ، مسعود برزین ، حسین مکی ، خسرو شاهانی و کریم رشتی زاده مطلب می‌نوشتند.
موضوعات
کیفیت مطالب خواندنیها ، بارها حرکت سینوسی داشته‌است. از چاپ خاطرات دختران اغفال شده و داستان‌های عامه‌پسند ، تا چاپ انتقادات و مقالات صریح و بی‌پرده از دولت ، دادگستری ، خانواده پهلوی و حتی شخص محمدرضا پهلوی.
نوشته‌های امیرانی در باب تحلیل اوضاع روز ، عمدتاً پس از وقایع آذربایجان و ترور شاه در دانشگاه تهران آغاز شده‌است. با وقوع انقلاب سفید ، امیرانی شروع به تخطئه آن در قالب حمایت پرداخت. بدین معنی که ابتدا در مقالات ، از کلیت آن دفاع می‌نمود و سپس ایرادهای آن را بند به بند برمی‌شمرد. ویرایش موضوعات. منبع: نویسنده کتاب=آقای امیرانی پس از وقایع آذربایجان{وحتی قبل ازآن}مطالب زیادی به صورت نقد و تفسیر وقایع و گزارش و ترجمه با نام یا بی‌نام در خواندنیها نوشته‌است ، اما مقالات تکان دهنده و انتقادی او{به نوشته خود ایشان ، پس از انقلاب با عنوان"چرا سر مقاله‌نویس شدم"}از سال ۱۳۳۹ است که در مجله چاپ می‌شود و دشواری‌های بعدی رابرای او و مجله به بار می‌آورد{با عنوان"بدون رتوش"یعنی سانسور}. می‌گوید خواستم بدینوسیله صدای مردم را به گوش مسؤولان برسانم. مزاحمت دولت سبب می‌شود که او شماره‌ای را با صفحه سفید منتشر کندو… قضایای بعدی که منجربه اشغال مجله در تابستان ۱۳۴۸ شد. این سر مقاله‌ها را در۱۳۵۶ که قیدوبندهای بی‌شمار را با اعلام"آزادی مطبوعات"در زمستان ، از جانب خودش زیر پا گذاشت{آسوشیتدپرس همان‌روز}در "خاطرات خودش"جابجا به عنوان شاهد آورده‌است که بعضاً بدون توجه به تاریخ نوشته آن را بدوران انقلاب نسبت داده واورا فرصت طلب خوانده‌اند{ره آورد ، پاییز۱۳۸۷ معرفی کتاب ، شماره۸۴ و پاسخ اینجانب دو شماره بعد به آقای جسیم}. متأسفانه جلد دوم کتاب که بسیاری از مسایل را{چه در سطح کشور و چه مطبوعات روشن می‌کند}به دلایل فنی فعلاً ناتمام مانده‌است. با احترام و تشکر از توجهتان:زبیده جهانگیری
نشان‌واره
در سالهای اولیه ، شکل ظاهری مجله چنین بود که در کادری ۱۱ سانتیمتری کلمه خواندنیها به شکلی درشت چاپ شده بود. در بالای جلد نیز عبارت « آنچه خوبان همه دارند تو تنها داری » (که بعدها شعار سال‌های طولانی مجله شد) به چشم می‌خورد. بعدها تصویر یک نشان‌واره شامل یک هلال ماه و چند ستاره در قاب دایره ، لوزی یا بیضی (بسته به سال انتشار) جای این شعار را گرفت.
توقیف
خواندنیها ، در طول دوره انتشار پیش از انقلاب ، بارها از سوی ساواک مورد توقیف قرار گرفت. توقیف سال ۱۳۲۱ و ۱۳۴۸ از طولانی‌ترین دوره‌های توقیف مجله بود.
خواندنیها برای آخرین بار در مرداد ۱۳۵۸ چاپ شد. توقیف نهایی خواندنیها به خواست خود امیرانی صورت گرفت. با اعدام امیرانی در سال ۱۳۶۰ ، مؤسسه خواندنیها به حکم دادگاه به مالکیت بنیاد مستضعفان رسید و مصادره شد. تتمه ماشین آلات این مؤسسه در سال ۱۳۶۸ به « شرکت چاپ و نشر سپه » وابسته به بانک سپه فروخته شد و امتیاز خواندنیها برای بنیاد مستضعفان باقی ماند.
روابط با دربار و سرچشمه‌های قدرت
امیرانی ، در میان درباریان ، بیش از همه به شاهپور غلامرضا نزدیک بود. بدترین فرد دربار نیز از دید وی اشرف پهلوی بوده‌است. او از دوستان نزدیک سپهبد فضل‌الله زاهدی بود و با استفاده از همین دوستی موفق شد تا پس از کودتای ۲۸ مرداد ، با وساطت میان وی و نشریاتی چون روزنامه کیهان و اطلاعات ، موجبات تجدید انتشار آن‌ها را فراهم آورد.
او هم چنین از امتیاز دوستی صمیمانه با امیر اسدالله علم برخوردار بود و به لطف همین دوستی توانست تصاویر تمام رنگی تاجگذاری شاه را در رقابتی نابرابر ، حتی پیش از آسوشیتدپرس منتشر نماید.
دستگیری پیش از انقلاب
در سال ۱۳۲۱ ، قوام‌السلطنه همه روزنامه‌ها و مجلات کشور را تعطیل نمود و مدیران آن‌ها را به زندان انداخت. امیرانی نیز مانند دیگران دستگیر شد و نزدیک به دوماه در زندان بود.
دستگیری و اعدام
امیرانی یک بار در ۲۲ اسفند ۱۳۵۷ دستگیر و پس از مدتی در تابستان ۱۳۵۸ آزاد گردید. در این هنگام وی به خواست خود ادامه انتشار خواندنیها را متوقف نمود. او مدتی بعد از نو دستگیر شد. ابتدا به هشت سال زندان محکوم شد که حکم را نپذیرفت. در دادگاه فرجام او به اعدام محکوم شد و در روز ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ اعدام گردید.
--- ---
...

ادامه در منبع لینک »

موارد مشابه بر اساس تراکم کلیدواژه
کودتای ۲۸ مرداد...
parseed.ir 19/08/1953 تاریخ
کودتای ۲۸ مرداد (به تعبیر حکومت پهلوی: رستاخیز ۲۸ مرداد) کودتایی است که با طرح و حمایت مالی و اجرائی سازمان مخفی اطلاعات بریتانیا و آژانس اطلاعات مرکز...ادامه مطلب»

تاسیس حزب توده ایران...
fa.wikipedia.org 02/10/1941 تاریخ
بلافاصله پس از تبعید رضاشاه پهلوی و آزادی زندانیان سیاسی، عده‌ای از اعضای جوان‌تر «۵۳ نفر» مارکسیست مشهور، از جمله ایرج اسکندری، بزرگ علوی، عبدالحسین ...ادامه مطلب»

كشف كودتاي عناصر ضد انقلاب براي براندازي جمهوري اسلامي ايران (1361 ش) ...
rasekhoon.net ۱۳۶۱/۰۱/۲۲ تاریخ
تقویم تاریخ: كشف كودتای عناصر ضد انقلاب برای براندازی جمهوری اسلامی ایران (1361 ش) آیت الله ری شهری رئیس دادگاه انقلاب اسلامی ارتش در اطلاعیه ای از دس...ادامه مطلب»

میلیونری که می‌خواست «دولت آشتی ملی» در ایران ایجاد کند ...
mashreghnews.ir ۱۳۵۷/۰۶/۰۵ تاریخ
در دولت شریف‌امامی، فرهنگیان به علت کمی حقوق دست به اعتصاب زدند و در جلوی بهارستان اجتماع و خواسته‏‌های خودشان را عنوان کردند. به دستور دولت، پلیس به ...ادامه مطلب»

سقوط كابينه عوام فريب "جعفر شريف امامي" (1357 ش) ...
rasekhoon.net ۱۳۵۷/۰۸/۱۴ تاریخ
سقوط كابینه عوام فریب "جعفر شریف امامی" (1357 ش) پس از كشتار بی‏رحمانه 17 شهریور 1357 در میدان شهدای تهران كه به كشته و زخمی شدن هزاران نفر انجامید، ا...ادامه مطلب»


EOF