آغاز فروانروایی گیل گیلانشاه و دودمان گاوباریان

آغاز فروانروایی گیل گیلانشاه و دودمان گاوباریان...
en.wikipedia.org 01/12/642 تاریخ

کلیدواژه ها:#En.wikipedia.org، #آذر، #آمل، #ارمنستان، #ایران، #باوندیان، #بلاش، #حاکمیت، #حکومت، #خبر، #خراسان، #دریای_کاسپین، #دو_قرن_سکوت، #دودمان، #دودمان_گاوباریان، #دیلمان، #دیلمی، #دیلمیان، #رویان، #ساری، #ساسانی، #سپاه، #شاه، #طبرستان، #فرمان، #قارن، #قباد، #مازندران، #مردم، #مرزبان، #معاویه، #مقاومت، #نیشابور، #هجری، #پایتخت، #کاسپین، #گاوبارگان، #گرگان، #گیل_گیلانشاه، #گیلان، #گیلکی، #یزدگرد، #یزدگرد_سوم، #یزید

در بحبوحه شکست های پی در پی نیروهای ساسانی در مقابل اعراب مهاجم ، مقاومت چشمگیری در میان ایرانیان مناطق شمالی شکل گرفت که به خاطر دو قرن سکوت حاکم از خونریزی و وحشتی که بر دیگر نواحی ایران حکمفرما بود کمتر به آن پرداخته شد.
گرچه امپراتوری ساسانی در پی شکست از اعراب فرو پاشید و یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی در سال ۶۵۱ میلادی کشته شد ، اما تیره‌هایی از شاهزادگان ساسانی همچنان تا سده‌ها در سرزمین طبرستان فرمانروایی داشتند. نامدارترین این شاهزادگان ، شاخهٔ نخست گاوبارگانند. گاوباره از این دودمان ، نخست بر گیلان و دیلمان و سپس بر طبرستان مسلط شد.دابویه پسر گاوباره همچنان در گیلان مقیم بود ولی پسرش فرخان به طبرستان آمد و ایالت را از یورش ترکان از سوی شرق و تهاجم دیلمیان از سوی غرب مستحکم ساخت و شهر ساری را پایه گذاری و پایتخت خود نمود و قلمرو خود را تا نیشابور در خراسان گسترش داد.اگرچه فرخان و جانشینانش ادعای مالکیت خود بر گیلان و دیلمان را حفظ کردند ، اما آن ولایات عملاً تحت فرمان فرماندهان و شاهان مستقل بودند.نواحی کوهستان طبرستان به‌طور مؤثر تحت حاکمیت دو دودمان باوندیان و آل قارن بوده که سروری و مهتری گاوبارگان را به رسمیت می شناختند. درواقع کنترل دابویگان بر رویان و زمین های جلگه ای(پست) طبرستان تا تمیشه احاطه داشته و گرگان توسط مرزبان اداره می شده است.
گیل پسر گیلانشاه پسر فیروز از نوادگان جاماسب پادشاه ساسانی ، مشهور به گاوباره یا گاوبره ، هم‌زمان با آخرین سال‌های امپراتوری ساسانی بر سرزمین‌های کرانه دریای کاسپین فرمان می‌راند. وی از سال ۶۴۲ میلادی (سال ۲۱ ه‍.ق) بر گیلان و رویان حاکم بود و در سال ۶۵۲ میلادی (سال ۳۱ ه‍.ق) به فرمان یزدگرد سوم به فرمانروایی طبرستان نیز منصوب شد. پس از وی ، فرزندانش دابویه و پادوسبان قلمرو او را میان خود تقسیم کردند و سلسله‌های دابویگان و پادوسبانیان را بنیان نهادند.
پس‌زمینه
هنگامی که پیروز یکم ، یکی از شاهنشاهان ساسانی ، کشته شد ، سه فرزند او با نام‌های بلاش ، جاماسب و قباد بر سر تخت شاهنشاهی نزاع نمودند که قباد با کمک ارتشی بیگانه با نام هیتالیان به حکومت رسید و جاماسب به ارمنستان گریخت. در همانجا کاخی بنا کرد و متاهل شد. و صاحب دو فرزند به نام‌های بهواط (وی نیای خاقانان شروین است) و نرسی شد. نرسی هم فرزندان بسیاری داشت ، که در بحث ما جای نمی‌گیرد ، یکی از این فرزندان که مال و ممالک نرسی به او رسید فیروز نام داشت که به گیلان رهسپار شد و گیلک‌ها را فرمانبردار خود ساخت. همچنین فیروز پدر شخصی به نام گیلانشاه بود.
چون گیلانشاه به جای پدر نشست فرزندی آورد که نام او را گیلِ گیلانشاه نهادند. در ۶۴۲ میلادی مصادف با ۲۲ هجری گیلانشاه بن فیروز درگذشت و رهبری سپاه گیل و دیلم به گیلِ گیلانشاه رسید و اخترشماران همگی بر این رای دادند که گیل گیلانشاه به حکومت تبرستان نیز خواهد رسید.
در طبرستان
گیل گیلانشاه کلاهی از سر گاوی ساخت ، سپس با گاوی که بارش روی آن بود ، به سوی کاخ شاهان تبری رفت و با آنان به صحبت پرداخت و به خدمت آذر ولاش ، که شاه قسمت اعظمی از طبرستان بود ، درآمد. و چون در جنگ چیره بود آوازه‌اش در بین اهالی تبرستان پیچید. در این هنگام از ولاش اجازه گرفت تا خانواده و اقوامش را از دیلمستان به نزد وی آورد. ولاش رخصت این کار به او داد ، گیل گیلانشاه به گیلان و دیلمان رفت و چند سال بعد در زمان پادشاهی یزدگرد سوم ساسانی با لشکری از گیلکی و دیلمی به سوی خاک طبرستان عظیمت کرد. وقتی ولاش از موضوع آگاه شد این خبر را به گوش یزدگرد رسانید ، یزدگرد هم پس از این که فهمید گیل گیلانشاه از خاندان جاماسب بن پیروز است به ولاش نامه‌ای نوشت و گفت: « ما را با خاندان ساسانی نزاعی نیست و به تو (ولاش) دستور می‌دهیم که ولایت طبرستان را تسلیم گیل گیلانشاه بکنی. »
به این طریق ولاش سرزمین رویان را به گیل گیلانشاه تسلیم کرد ، گیل گیلانشاه نیز برای تشکر از یزدگرد هدایای بسیاری به وی ارزانی داشت. مدتی به همین صورت گذشت تا اینکه آذرولاش در سال ۶۶۶ میلادی مطابق با ۴۶هجری قمری درگذشت و مملکتش که از آمل تا گرگان ادامه داشت همگی به گیل گیلانشاه رسید. گاوباره در طی حکومتش که هم‌دوره با عمر بن خطاب تا یزید بن معاویه می‌شد ، با اینکه اعراب حملات بسیاری داشتند ، هیچگاه شکست نخورد و با پیروزی بر اعراب مانع از رسیدن آنان به مُلک طبرستان شد.
پایان کار
سرانجام گاوباره (گیل گیلانشاه) در ۶۸۱ میلادی درگذشت و دو فرزندش دابویه و پادوسبان بر سر حکومت نزاع کردند. سپس مرزهای پدر را دو قسمت نمودند و به این ترتیب دابویه در گیلان و پادوسبان در رویان حکومت نمودند. گویند دابویه که برادر بزرگ‌تر بود ، بدخلق و عصبی بود ولی پادوسبان خوش‌رفتار و مهربان بود ، بر این اساس مردم و درباریان بیشتر به سمت پادوسبان کشیده می‌شدند. پادوسبانیان و دابویگان دو سلسله هستند که پس از مرگ گاوبره در مازندران و گیلان ظاهر شدند.
--- ---...

ادامه در منبع لینک »

موارد مشابه بر اساس تراکم کلیدواژه
چرا فردوسی و شاهنامه ی او در جهان بی همتاست ؟ ...
shahnamehpajohan.ir ۱۳۹۵/۰۹/۲۶ هنر
مرتضی ثاقب فر چکیده : انگیزه در نوشتن این جستار (مقاله) اظهار نظری است که در نشستی ، از دو زبان شناس گرامی ایرانی شنیدم که این سخن را که « فردوسی آفری...ادامه مطلب»

نبرد ساسانیان و هپتالیان ...
parseed.ir 13/05/484 تاریخ
نبرد هرات یک نبرد نظامی بزرگ مقیاس بود که در سال ۴۸۴ میلادی بین نیروی مهاجم ساسانیان متشکل از ۱۰۰هزار مرد تحت فرماندهی پیروز یکم و ارتش کوچکتر هپتالیا...ادامه مطلب»

تاجگذاری آغا محمدخان قاجار در چهل سالگی ...
fa.wikipedia.org 20/03/1161 تاریخ
آغامحمدخان قاجار (سال ۱۱۲۱ در استرآباد – ۲۷ اردیبهشت ماه سال ۱۱۷۶ در شوشی) یا آقامحمدشاه قاجار اولین پادشاه قاجاری ایران و موسس سلسله قاجاریه بود. در ...ادامه مطلب»

آغاز پادشاهی لطفعلی‌خان زند ...
parseed.ir 10/05/1789 تاریخ
لطفعلی‌خان زند (زادهٔ ۱۱۴۸ – درگذشته ۱۱۷۳ شمسی) یا لطفعلی‌شاه زند نهمین و آخرین فرمانروای زند بود که در میان سال‌های ۱۱۶۸ تا ۱۱۷۳ خورشیدی به مدت شش سا...ادامه مطلب»

آغاز پادشاهی شاه صفی یکم ...
1host2u.com 28/01/1629 تاریخ
شاه صفی یکم (زاده ۱۶۱۱ - درگذشته ۱۲ مه ۱۶۴۲) ششمین پادشاه صفوی ایران است که از ۱۰۰۷ تا ۱۰۲۱ خورشیدی، (۱۶۲۹ تا ۱۶۴۲ میلادی یا ۱۰۳۸ تا ۱۰۵۲هجری قمری) به...ادامه مطلب»


EOF